Seyfül Adil: El Kaide’nin muhtemel yeni lideri

  • BBC İzleme Servisi
  • Essential Media Insight
5 Ağustos 2022, 05:06 +03

Güncelleme 2 saat ilkin

Seyf el Adil'in 2001'de FBI tarafından paylaşılan fotoğrafı

Kaynak, Getty Images

El Kural lideri Eymen El-Zevahiri’nin ABD’nin Afganistan’ın başkenti Kabil’de insansız hava aracıyla düzenlemiş olduğu saldırıda öldürülmesiyle beraber, cihatçı grubun şimdi onun yardımcılarından biri tarafınca yönetiliyor olması muhtemel. Bu şahıs, geçmişi bulanık bir isim olan Seyfül Adil.

Mısır doğumlu Seyfül Adil, bir zamanlar El-Zevahiri’nin yardımcıları olarak tanımlanan üst düzey beş El Kural üyesinden oluşan gruptan hayatta kalan tek şahıs.

Fakat bir problem olabilir.

Seyfül Adil’in şu anda El Kural’nin düşman olarak görmüş olduğu İran’da engellemeler altında yaşadığına inanılıyor.

’11 Eylül saldırılarına karşı çıktı’

El Kural’nin kurucu üyesi ve Usame Bin Ladin’in güvenilir bir askeri olan Seyfül Adil, gizemli bir şahsiyet ve cihatçılar içinde saygı duyulan bir isim.

ABD makamlarının ilgisini çekmiş olduğu kati. FBI’ın “En Oldukça Aranan Teröristler Sıralaması”nde yer ediniyor ve nerede olduğuna ilişkin data verene 10 milyon dolar ödül vaadediliyor.

Seyfül Adil, Ağustos 1998’de Tanzanya ve Kenya’daki Amerikan büyükelçiliklerine eş zamanlı olarak düzenlenen ve 220’den fazla kişinin ölümüne yol açan bombalamalara dahil olmakla suçlanıyor.

Sadece Adil’in New York ve Washington’daki 11 Eylül saldırılarına karşı çıkmış olduğu bildiriliyor.

Şubat 2021’de gösterilen bir belgede, West Point olarak malum ABD Askeri Akademisi’nden araştırmacılar, El Adil’in ve öteki üst düzey El Kural üyelerinin – oldukça ileri görüşlü bir halde – Amerikan topraklarına yapılacak geniş çaplı bir saldırının, o zamanlar El Kural üyeleri için güvenli bir sığınak olan Afganistan’ın işgali de dahil olmak suretiyle kuvvetli bir tepkiye niçin olabileceğinden korktuklarını iddia ettiler.

El Adil, El Kaide'nin kurucusu Usama Bin Ladin'e ve halefi Zevahiri'ye yakın bir isim

Kaynak, Getty Images

Seyfül Adil geçmişte “güvenlik, haber alma, cenk ve devrimler” de dahil olmak suretiyle oldukça çeşitli mevzularda kapsamlı yazılar yazdı.

Örgütteki ilk yılları

El Kural’nin muhtemel yeni liderinin örgütten önceki yaşamı hakkında data oldukça azca. FBI’a bakılırsa, Adil ya 11 Nisan 1963’te ya da bundan üç yıl ilkin hayata merhaba dedi.

El Kural içindeki statüsüne karşın, büyük seviyede arka planda kaldı ve grubun propaganda araçlarında oldukça azca yer aldı.

Gerçek kimliği hakkında da şüpheler var; Arapça hakkaniyet kılıcı anlamına gelen adının takma isim olması muhtemel.

West Point’teki araştırmacılar, Adil’in çoğunlukla yanlışlıkla Mısır hususi kuvvetlerinin eski albaylarından Muhammed İbrahim Makkawi olarak tanımlandığını iddia ediyor.

1980’lerde El Kural’nin kurulduğu sıralarda Afganistan’ın Sovyet işgaline karşı Bin Ladin’in yanında savaştığı biliniyor.

Adil sonrasında Somali’ye taşındı ve burada ABD’nin Somali İç Savaşı’na müdahalesine karşı savaşan militanların eğitilmesine yardım etti. Bu dönem, Mogadişu’da iki Amerikan MH-60 Black Hawk helikopterinin roketler tarafınca düşürülmüş olduğu ve sonrasında gişe rekorları kıran Hollywood filmi Black Hawk Down’ın mevzusu haline geldiği vakayla ünlendi.

Roketlerden birinin Adil’in ekibinin Tunuslu bir üyesi tarafınca ateşlendiğine inanılıyor.

Adil, 90’ların ortalarında Afganistan’a, tam da Taliban’ın ülke üstündeki kontrolünü pekiştirdiği sırada döndü. 2001’deki ABD işgalinden kısa bir süre sonrasında ülkeden yine ayrıldı ve El Kural üyelerinden oluşan bir grubu güvenli evler vasıtasıyla İran’a götürdü.

2003’te İranlı yetkililer tarafınca tutuklandığına ve 12 yıl sonrasında bir mahkum takasında öteki birkaç El Kural üyesiyle beraber özgür bırakıldığına inanılıyor.

Adil uzun süre hapsedilmesine karşın, El Kural içinde etkili bir figür olarak kaldı ve Bin Ladin’in 2011’de Pakistan’da ABD hususi kuvvetleri tarafınca öldürülmesinden sonrasında Zevahiri’nin önder konumunu sağlamlaştırmasına destek oldu.

Sadece kendi liderliği daha sorunlu olabilir. ABD’li terör uzmanı Colin P. Clarke, Adil’in hâlâ İran’da “yarı ev hapsi” altında yaşadığını iddia ediyor.

Bu onun yükselişini tehlikeye atabilir.

Bir tek bir Şii devletinde engellemeler altında yaşarken küresel bir cihatçı gruba etkili bir halde liderlik etmesi akla hayale sığmaz değil, hem de güvenlik problemi da var.

Bir başka yüksek profilli El Kural üyesi, Ebu Muhammed El-Masri, 2020’de Tahran’da İsrail komandoları tarafınca gerçekleştirildiği iddia edilen gizli saklı bir operasyonda öldürüldü.

Seyfül Adil değilse kim?

Öteki adayların sıralaması, birçok üst düzey El Kural figürünün seneler içinde Zevahiri ile aynı kaderi paylaşmış olduğu göz önüne alındığında kısa.

El Kural’nin liderliği eline alması için Somali’deki (Eş Şebab), Yemen’deki (AQAP) yada Mali’deki (JNIM) bölgesel kurumlarının başkanlarından birine başvurması ihtimaller içinde.

Bunun daha ilkin eşi benzeri görülmemiş olsa da, Zevahiri altında ademi merkeziyetçi hale gelen bir organizasyon için büyük bir sürpriz olmayabilir.

2013 senesinde, AQAP lideri Nasir El-Vuhayşi’nin Zevahiri’nin yardımcısı olarak atandığı pek oldukça yerde duyulmuştu. Bu, bölgesel liderlerin merkezi liderlik rolleri için çekişme içinde bulunduğunu izah edebilir, sadece bu 2015’te bir ABD insansız hava saldırısında öldürülen El-Vuhayşi için geçerli değil.

Zevahiri’nin yerine kim seçilirse seçilsin, ABD tarafınca hedef alınma korkusuyla geri planda kalmak zorunda olmakla karşı karşıya duracak.

Yoruma kapalı.