Elon Musk neden uzaya binlerce uydu gönderiyor?

1 Ağustos 2022

Kaynak, Getty Images

Elon Musk’ın SpaceX şirketi yörüngeye binlerce uydu gönderiyor. Birçok insan onları gökyüzünde gördüğünü söylüyor.

Onlar, uzaydan dünyadaki ücra bölgelere yüksek süratli web hizmeti sağlamayı amaçlayan Starlink projesinin bir parçası.

Starlink, büyük bir uydu ağı üstünden web hizmeti sağlıyor.

Yüksek hızda internete erişemeyen, ücra bölgelerde yaşayan insanlara yönelik.

Portsmouth Üniversitesi Uzay Projeleri Müdürü Dr. Lucinda King, “İngiltere’de bu kategoride insanoğlu var, sadece dünyanın öteki yerlerinde, Afrika benzer biçimde yerlerde daha çok” diyor.

Starlink’in uyduları, uydular ve yerküre arasındaki bağlantıyı olabildiğince süratli hale getirebilmek için Dünya çevresindeki alçak irtifadaki yörüngeye yerleştirildi. Sadece dünyanın tamamını kapsam alanına alabilmek için fazlaca sayıda alçak irtifa uydusuna gerekseme var.

Starlink’in 2018’den bu yana uzaya ortalama 3 bin uydu yerleştirdiği düşünülüyor. Chris Hall, son aşamada 10 bin yada 12 bin uydu kullanılabileceğini söylüyor.

Hall, “Uyduları kullanmak, çöllerdeki ve dağlardaki ücra bölgelere web bağlantısı sağlama sorununu çözüyor” diyor ve ekliyor:

“Bu alanlara ulaşmak için kablolar ve direkler benzer biçimde büyük oranda altyapı inşa etme ihtiyacını gereksiz kılıyor.”

Starlink’in maliyeti ne kadar ve kim tarafınca kullanılacak?

Standart web sağlayıcılarıyla karşılaştırıldığında, Starlink ucuz değil.

Müşterilerden aylık 99 ABD doları alıyor. Uydulara bağlanmak için ihtiyaç duyulan çanak ve yönlendiricinin maliyeti 549 dolar.

Bununla beraber, İngiltere’deki hanelerin yüzde 96’sı ve AB ile ABD’deki hanelerin yüzde 90’ı esasen yüksek süratli web erişimine haiz.

Londra Üniversitesi Uzay Politikası ve Hukuku Enstitüsü Direktörü Profesör Said Mosteshar, “Gelişmiş dünyanın çoğunun bağlantısı esasen iyi. Gelirlerini pazarın ufak bir payından elde etmeyi umuyorlar” diyor.

Şirket, şu anda kapsadığı 36 ülkede – çoğunlukla Şimal ABD, Avrupa ve Güneydoğu Asya Adaları’nda – 400 bin abonesi bulunduğunu söylüyor. Bunlar içinde hem haneler hem de işletmeler var.

Gelecek yıl, Starlink kapsamını web çekim gücünün daha azca olduğu Afrika, Cenup ABD ve Asya’da genişletmeyi planlıyor.

Chris Hall, “Starlink’in tutarları Afrika’daki birçok hane için devasa yükseklikte olabilir” diyor. “Sadece ücra bölgelerdeki okulları ve hastaneleri internete bağlamada mühim bir rol oynayabilir.”

Starlink satellite tracked on a mobile device as it crosses the Atlantic, with Starlink logo in the background

Kaynak, Getty Images

Rus güçleri Ukrayna’da ilerlerken ülkedeki web servislerini kapattılar ve toplumsal medya sitelerini bloke etmeye çalıştılar.

Elon Musk, işgal başladıktan derhal sonrasında Starlink’i Ukrayna’da kullanıma sundu. Starlink’in ortalama 15.000 tane çanak ve yönlendirici seti ülkeye gönderildi.

Chris Hall, “Starlink, kamu hizmetleri ve hükümet benzer biçimde işlerin aynen devam etmesini sağlamış oldu” diyor. “Ruslar onu etkisiz hale getirmenin bir yolunu bulamadılar.”

Starlink, harp alanında da kullanıldı.

Kings College Üniversitesi’nde müdafa alanında emekler yürüten Dr. Marina Miron, “Ukrayna kuvvetleri onu, mesela, karargah ve sahadaki birlikler içinde, yazışma oluşturmak için kullanıyor” diyor.

“Sinyalleri basit radyo sinyalleri benzer biçimde engellenemiyor ve kitin kurulması bir tek 15 dakika sürüyor.”

starlink uydu harita kıyas

Starlink’e ek olarak, uydu web hizmetleri yürüten OneWeb ve Viasat benzer biçimde rakipleri de binlerce uyduyu alçak Dünya yörüngesine yerleştiriyor.

Said Mosteshar, bunun sorunlara yol açacağını söylüyor: “Çarpışmalar açısından alanı giderek daha azca güvenli hale getiriyor.”

“Uydular öteki araçlara çarpabilir ve yıkıntı parçaları oluşturabilir ve bunlar da yüksek hızlarda uçarken fazlaca daha çok hasara neden olabilir.”

Son zamanlarda, Starlink uydularını içeren bir takım kaza ucuz atlatıldı. Bunlar içinde Çin’in uzay istasyonunu içereni de vardı.

Portsmouth Üniversitesi’nden Dr. King, “Fazlaca fazla parça var ise, gelecekte alçak Dünya yörüngesini kullanılamaz hale getirebilir” diyor.

“Ve alçak Dünya yörüngesinden, navigasyon uydularımızın ve telekomünikasyon uydularımızın bulunmuş olduğu daha yüksek yörüngelere çıkamayabiliriz.”

Starlink uyduları genellikle fotoğraflarda yıldızları ve gezegenleri örten ışık çizgileri olarak görünür

Kaynak, Getty Images

Starlink’in uyduları gökbilimciler için de mesele yaratıyor.

Gündoğumu ve günbatımında, güneş kanatlarından parıldadığı için çıplak gözle görülebilirler.

Bu, teleskop görüntülerinde yıldızların ve gezegenlerin görünüşünü engellemiş olan şeritlere neden olabilir.

Profesör Mosteshar, “Gökbilimciler sorunları erken gördüler” diyor. “İlk yakınma edenler onlardı.”

Yoruma kapalı.